Amortisör takozu (üst destek), amortisörün gövdeye bağlandığı ve dönerken üzerinde döndüğü kauçuk-rulmanlı yataktır; yol darbelerini ve direksiyon dönüşünü sönümler. Yıpranınca ses ve titreşim yapar.
Amortisör takozu (kule takozu), amortisörün gövdeye bağlandığı noktadır ve göründüğünden çok daha kritik bir iş yapar. Yolun tüm darbeleri, yay ve amortisör tarafından yumuşatıldıktan sonra kaportaya BU NOKTADAN girer. Takozun içindeki kauçuk, kalan yüksek frekanslı titreşimi ve sesi keser — yani sürüş sessizliğinin son filtresidir.
Ön McPherson süspansiyonlarda takozun ikinci bir görevi daha vardır ve bu çoğu kişinin bilmediği noktadır: direksiyonu çevirdiğinizde amortisörün TAMAMI kendi ekseninde döner. Takozun içindeki RULMAN bu dönüşü taşır. Yani ön takoz sadece bir kauçuk parça değil, aynı zamanda direksiyonun döndüğü yataktır.
Bu tasarım, teşhisin anahtarını verir: direksiyonu yerinde çevirirken gelen çıtırtı/tıkırtı sesi, çoğu zaman rotil ya da rottan değil, üst takozun rulmanından gelir. Sürücüler bu sesi neredeyse her zaman direksiyon sistemine yorar.
Takozla birlikte çalışan iki küçük parça daha vardır: toz körüğü (amortisör milini çizilmeye ve kire karşı korur) ve darbe lastiği/tampon (süspansiyon sonuna kadar sıkıştığında metal metale vuruşu engeller). Yırtık körük milin çizilmesine, çizik mil ise keçe kaçağına — yani amortisörün ölümüne — yol açar.
Belirtinin kendisi kadar SEBEBİ de önemlidir — aşağıdaki her madde, o belirtinin arkasında ne olduğunu söyler.
Üst takozun rulmanı bitmiştir. Klasik olarak rotil sanılır. Basit test: motor kapalıyken direksiyonu çevirirken elinizi kaportanın üstündeki amortisör kulesine koyun — sesi ve çıtırtıyı doğrudan elinizde hissedersiniz.
Takozun kauçuğu yorulmuş ya da yırtılmıştır; amortisör gövdeye doğrudan vuruyordur. Ses genelde ön tekerlerin üstünden, kaporta içinden gelir gibi hissedilir.
Takoz rulmanı sıkışmıştır; amortisörün dönmesine direnç gösteriyordur. Viraj çıkışında direksiyonu elle geri getirmek gerekir.
Gözle görülür kesin bulgu. İleri aşamada amortisörün üst gövdesi kule sacına temas edip sesi doğrudan kabine iletir.
Bu, takozun kendisinden çok amortisörü tehdit eder: çizilen mil keçeyi keser ve amortisör sızdırmaya başlar. Körük ucuzdur, amortisör değildir.
Kauçuk sertleşmiş, yüksek frekanslı titreşimi filtrelemiyordur. Konfor kaybı kademeli olduğu için sürücü çoğu zaman fark etmez.
Buradaki aralıklar yaygın uygulamayı yansıtır; bağlayıcı olan aracınızın bakım kılavuzudur. Motor ve donanıma göre değerler değişebilir.
Takozu amortisörle ve aks bazında (ikili) değiştirin; rulmanlı tip (McPherson) doğru seçilmeli. Orijinal eşi (Lemförder, SKF, Febi) takozlar sessiz ve dengeli direksiyon verir.
Takoz + rulman + toz körüğü + darbe lastiği birlikte satılan setler hem daha ekonomiktir hem montajda eksik parça kalmasını önler. Amortisör markasının kendi seti tercih edilmelidir.
Ön McPherson takozlarında rulman vardır; arka takozlarda genelde yoktur. Rulmansız bir takozu rulmanlı yere takmak direksiyonun dönüşünü kilitler.
Sachs, KYB, Monroe, Lemförder, Febi gibi markalarda kauçuk sertliği ve rulman kalitesi üreticinin standardındadır. Ucuz takozlarda rulman bir kışta çıtırdamaya başlar.
Ayrı zamanlarda yapılan iki iş, aynı işçiliğin iki kez ödenmesidir. Amortisör sökülmüşken takoz maliyeti düşüktür.
Ön takoz değişimi sonrası ayar gerekir; bütçeye eklenmelidir.
Marka ve model çoğu zaman yetmez — aynı modelin farklı motorları farklı parça kullanır. Otiva'da uyum verisi motor kodu seviyesinde çalışır: şasi (VIN) numaranızı girin, aracınızı ve motorunuzu çözelim; listelenen amortisör takozu ürünleri yalnızca sizin motorunuza uyanlar olsun.
Çoğu zaman hayır — ve bu yaygın bir yanılgıdır. Ön McPherson süspansiyonda direksiyonu çevirdiğinizde amortisörün tamamı kendi ekseninde döner ve bu dönüşü ÜST TAKOZUN RULMANI taşır. Yerinde direksiyon çevirirken gelen çıtırtı/tıkırtının bir numaralı sebebi o rulmandır. Basit test: motor kapalıyken direksiyonu çevirirken elinizi kaportanın üstündeki amortisör kulesine koyun; ses takozdan geliyorsa çıtırtıyı doğrudan elinizde hissedersiniz.
Evet — ve bu bir ihtiyat değil, matematik. İşçiliğin tamamı amortisörü sökmektir; takoz, rulman, toz körüğü ve darbe lastiğinin toplamı o işçiliğin yanında küçük kalır. Eski takozla yeni amortisör takarsanız birkaç ay sonra çıtırtı başlar ve aynı ağır işçiliği ikinci kez ödersiniz. Set olarak değiştirmek her açıdan daha ucuzdur.
Teknik olarak evet, ama amortisör sökülmeden yapılamaz — yani işçilik zaten tam. Bu durumda amortisörün de durumuna bakmak mantıklıdır: sızdırıyor ya da sönüm kaybetmişse birlikte değiştirin. Amortisör gerçekten sağlamsa yalnız takoz seti yenilenebilir; ancak takozlar mutlaka çift değiştirilmelidir.
Sanılandan çok daha önemli — çünkü koruduğu şey amortisörün kendisidir. Körük, amortisörün parlak milini kir ve taş çarpmasından korur. Yırtıldığında mile kum yapışır, mil çizilir ve o çizik keçeyi keser; amortisör sızdırmaya başlar. Yani birkaç liralık bir kauçuk parça ihmal edildiğinde, birkaç ay sonra amortisör takımı ödenir.
Ön (McPherson) takozlarda evet. Üst takoz, amortisörün gövdeye bağlandığı nokta olduğu için süspansiyon geometrisinin bir parçasıdır; söküldüğünde kamber değeri kayabilir. Arka takozlarda çoğu araçta gerekmez, ancak arka aks ayarı olan modellerde kontrol ettirin.
Otiva kataloğunda 311 amortisör takozu ürünü listeleniyor. Aracınızı seçin ya da şasi numaranızı girin; yalnız motorunuza uyan parçaları gösterelim.