Fren hidroliği (DOT sıvısı), pedaldaki basıncı kalipere ileten sıkıştırılamaz sıvıdır; higroskopiktir, yani zamanla nem çeker. Nem oranı arttıkça kaynama noktası düşer ve fren performansı bozulur.
Fren hidroliği, pedaldaki kuvveti kalipere ileten sıkıştırılamaz sıvıdır. Sistem kapalı olduğu için pedala uygulanan basınç sıvı üzerinden dört tekere de iletilir — frenin 'his'i doğrudan bu sıvının davranışına bağlıdır.
Kritik özellik higroskopik olmasıdır: glikol-eter esaslı DOT hidrolikleri havadan nem çeker. Nem, depo kapağından ve — çoğu sürücünün bilmediği gibi — lastik fren hortumlarının gözeneklerinden içeri sızar. Yani sistem hiç açılmasa bile hidrolik zamanla nem toplar.
Nemin sonucu kaynama noktasının düşmesidir. Yeni DOT4'ün kuru kaynama noktası yaklaşık 230 °C iken, nem oranı %3–4'e çıktığında ıslak kaynama noktası 155 °C civarına iner. Uzun bir yokuş inişinde kaliper bu sıcaklıkları rahatlıkla görür: sıvı içindeki su buharlaşır, sistemde sıkışabilir gaz kabarcıkları oluşur ve pedal bir anda dibe gider (buhar tıkacı — vapor lock). Fren, tam ihtiyaç duyduğunuz anda kaybolur.
İkinci ve daha sinsi zarar korozyondur. Sudaki nem, ABS modülatörünün içindeki hassas valfleri ve kaliper pistonlarını içeriden paslandırır. Zamanında değişmeyen hidroliğin faturası çoğu zaman hidrolik değil, ABS ünitesi olarak kesilir.
Belirtinin kendisi kadar SEBEBİ de önemlidir — aşağıdaki her madde, o belirtinin arkasında ne olduğunu söyler.
Sistemde hava ya da nem kaynaklı buhar vardır. Sıkıştırılamaz olması gereken sıvının içinde sıkışabilir gaz bulunuyordur; pedalın bir kısmı bu gazı sıkıştırmakla harcanır.
Klasik buhar tıkacı tablosu: fren ısındıkça hidrolikteki su buharlaşır, pedal boşalır. Hidrolik ne kadar çok nem çekmişse bu o kadar erken olur.
Bu genelde hidroliğin değil ana merkezin (fren pompası) iç keçelerinin sorunudur. Sıvı bir yere gitmiyor, pompanın içinde by-pass ediyordur.
İki sebebi vardır: ya sistemde kaçak vardır (acil), ya da balatalar aşındığı için kaliper pistonları dışarı çıkmış ve sıvının bir kısmını kalipere almıştır (normal). Balata yeniyken düşen seviye kaçak demektir.
Yaşlanma ve korozyon ürünlerinin işaretidir. Ancak dikkat: rengin açık olması sıvının iyi olduğunu KANITLAMAZ — nem renksizdir.
Buradaki aralıklar yaygın uygulamayı yansıtır; bağlayıcı olan aracınızın bakım kılavuzudur. Motor ve donanıma göre değerler değişebilir.
Aracın istediği DOT sınıfını (DOT4, DOT5.1) kullanın; farklı sınıfları karıştırmayın, DOT5 (silikon) ABS'li araçlara uygun değildir. Kapalı, tarihi geçmemiş kutu tercih edin.
DOT4 çoğu araçta standarttır; DOT5.1 daha yüksek kaynama noktası sunar ve DOT4 ile aynı kimyada (glikol) olduğu için uyumludur. Aracınız hangisini istiyorsa onu kullanın — kılavuz genelde depo kapağında da yazar.
Bu, isim benzerliğinin yol açtığı en tehlikeli hatadır. DOT5 SİLİKON esaslıdır; glikol esaslı DOT3/4/5.1 ile karışmaz, kauçuk keçeleri bozar ve ABS'li araçlarda kullanılmaz. DOT5.1 ise glikoldür ve DOT4'ün üstü sayılır. Aradaki tek nokta, tamamen farklı iki sıvıyı ayırır.
Bazı üreticiler ESP'nin basıncı çok hızlı kurabilmesi için düşük viskoziteli hidrolik (örneğin DOT4 LV / Class 6) ister. Aracınız bunu istiyorsa standart DOT4 sistemin tepki süresini yavaşlatır.
Hidrolik açıldığı andan itibaren havadan nem çekmeye başlar. Yarım kalmış, ağzı bir süre açık durmuş bir kutuyu kullanmayın — o sıvı zaten nemlenmiştir. Küçük kutu almak, büyük kutunun yarısını çöpe atmaktan iyidir.
Glikol esaslı hidrolik güçlü bir boya sökücüdür. Dökülen sıvı bol suyla derhal yıkanmalıdır; silmek lekeyi yayar.
Marka ve model çoğu zaman yetmez — aynı modelin farklı motorları farklı parça kullanır. Otiva'da uyum verisi motor kodu seviyesinde çalışır: şasi (VIN) numaranızı girin, aracınızı ve motorunuzu çözelim; listelenen fren hidroliği ürünleri yalnızca sizin motorunuza uyanlar olsun.
Çoğu üretici 2 yılda bir komple değişim ister (bazıları 2 yıl ya da 40.000 km der). Kesin değer aracınızın bakım kılavuzundadır. Bu aralığın km'ye değil zamana bağlı olmasının sebebi, sıvının araç hiç kullanılmasa bile havadan nem çekmesidir.
Evet. Bu, bu kategorideki en yaygın yanlış inanıştır: rengin açık olması sıvının iyi olduğunu kanıtlamaz, çünkü NEM RENKSİZDİR. Tertemiz görünen bir hidrolik %4 nem içerip kaynama noktasını 230 °C'den 155 °C'ye düşürmüş olabilir. Karar rengine bakarak değil, nem testiyle verilir — çoğu serviste birkaç saniye sürer.
Hayır, ve bu isim benzerliği tehlikeli bir tuzaktır. DOT5 silikon esaslıdır: glikol esaslı DOT3/DOT4 ile karışmaz, sistemdeki kauçuk keçelere zarar verir ve ABS'li araçlarda kullanılmaz. Karıştırmak istediğiniz muhtemelen DOT5.1'dir — o glikoldür, DOT4 ile uyumludur ve daha yüksek kaynama noktası sunar. Tek bir nokta, tamamen farklı iki sıvıyı ayırır.
Önce NEDEN eksildiğini bulun. İki olasılık var: balatalar aşındıkça kaliper pistonları dışarı çıkar ve sıvının bir kısmını kaliperde tutar — bu normaldir ve balata değişince seviye geri gelir. Diğer olasılık kaçaktır ve aciddir. Balatalar yeniyken düşen seviye kaçak demektir; sistemin tamamı (hortumlar, kaliperler, ana merkez) kontrol edilmelidir. Kaçağı bulmadan sıvı takviye etmek tehlikelidir.
Sebebi sistemdeki hava ya da nem kaynaklı buharsa evet — hidroliğin komple değişimi ve havanın alınması pedalı geri getirir. Ancak pedal basılı tutulduğunda yavaşça dibe kaçıyorsa sorun sıvıda değil, ana merkezin (fren pompası) iç keçelerindedir; sıvı değişimi bunu çözmez.
Hayır. Bu, en çok nem tutan ve en çok ısınan sıvının durduğu yeri — kaliperleri — hiç temizlemez. Değişim, her tekerden sırayla eski sıvı çıkana kadar sistemin basılması ve havasının alınmasıyla yapılır. Depoyu tazelemek yalnız görüntüyü değiştirir.
Otiva kataloğunda 9 fren hidroliği ürünü listeleniyor. Aracınızı seçin ya da şasi numaranızı girin; yalnız motorunuza uyan parçaları gösterelim.