ABS sensörü, her tekerin dönüş hızını ölçüp ABS/ESP kontrol ünitesine ileten manyetik/hall sensördür; ani frende tekerin kilitlenmesini önleyen sistemin gözüdür. Kirlenme ve kablo kopması sık arıza sebebidir.
ABS sensörü, tekerin dönüş hızını okuyup kontrol ünitesine bildirir. Ölçüm için tekerle birlikte dönen dişli ya da mıknatıslı bir halka (enkoder/ring) gerekir: sensör bu halkanın geçen dişlerini sayar. Yani sistem iki parçadan oluşur — sensör ve halka. Arızanın kaynağı çoğu zaman sensör değil, halkadır.
İki sensör tipi vardır ve birbirinin yerine geçmez. Pasif (indüktif) sensör bir bobin ve mıknatıstan ibarettir, beslemesi yoktur; dönen dişli halka bobinde alternatif gerilim üretir. Düşük hızda sinyal zayıf olduğu için pasif sistemler yaklaşık 5–7 km/s altında okuyamaz. Aktif (Hall/manyetorezistif) sensör ise beslenir, sıfır hıza kadar okur ve dönüş yönünü bilir — bu yüzden tepe kalkış desteği ve elektronik park freni gibi işlevler aktif sensör ister.
Modern araçların çoğunda enkoder halkası ayrı bir dişli değil, teker rulmanının içine entegre edilmiş mıknatıslı plastik bir halkadır. Bu önemli bir ayrıntıdır: rulman değişiminde halka çizilirse, kirlenirse ya da TERS TAKILIRSA ABS çalışmaz. Yeni rulman takıldıktan sonra ortaya çıkan ABS arızalarının klasik sebebi budur.
Sensörün ürettiği sinyal yalnız ABS'e gitmez. ESP (kayma önleme), çekiş kontrolü, hız göstergesi, navigasyon ve bazı araçlarda otomatik şanzımanın vites kararları aynı veriyi kullanır. Bu yüzden tek bir teker sensörünün kaybı panelde bir dizi ışığı birden yakar.
Belirtinin kendisi kadar SEBEBİ de önemlidir — aşağıdaki her madde, o belirtinin arkasında ne olduğunu söyler.
Kontrol ünitesi bir tekerin hız verisini alamıyordur. İki sistem aynı sensörü kullandığı için ışıklar birlikte yanar — bu, arızanın sensör devresinde olduğunun tipik göstergesidir.
Birçok araçta gösterge, teker hız sensörlerinden beslenir. Gösterge ölüyse sinyal tamamen kopmuştur (kablo ya da soket).
Klasik ve öğretici belirti: dururken son birkaç metrede pedal titrer. Sensör sağlamdır ama enkoder halkası kirli, paslı ya da çatlaktır; ünite bir tekeri kilitlenmiş sanıp ABS'i devreye sokar.
Ön sensör kabloları direksiyon ve süspansiyon hareketiyle sürekli esner. En sık arıza, kabloların bu esneme noktasında iç kopması yapmasıdır; sensörün kendisi sağlamdır. Arıza yolda titreşimle gelip gider.
Rulmana entegre mıknatıslı enkoder halkası ters takılmış, çizilmiş ya da mıknatıslığı bozulmuştur. Yeni rulman sonrası ortaya çıkan ABS arızasının bir numaralı sebebidir.
Sensör mıknatıslı olduğu için fren tozundaki metal parçacıklarını kendine çeker. Biriken talaş hava aralığını kapatıp sinyali bozar; temizlik çoğu zaman sorunu çözer.
Buradaki aralıklar yaygın uygulamayı yansıtır; bağlayıcı olan aracınızın bakım kılavuzudur. Motor ve donanıma göre değerler değişebilir.
Sensör aracın tekerine ve pasif/aktif tipine göre seçilir; kablo boyu ve soketi birebir uymalıdır. Orijinal eşi (Bosch, ATE) sensörler doğru sinyal genliği verir.
Pasif (indüktif, 2 uçlu, beslemesiz) ve aktif (Hall, beslemeli) sensörler birbirinin yerine takılamaz; fiziksel olarak otursa bile sistem sinyali okuyamaz. Doğru tip OEM referansıyla belirlenir.
Aynı araçta ön/arka ve sağ/sol sensörlerin kablo boyu ve tespit noktaları farklıdır. Kısa gelen kablo süspansiyon hareketinde kopar; uzun gelen kablo sarkıp lastiğe sürter.
Bosch, ATE, Continental gibi OE üreticilerinin sensörleri doğru sinyal genliği ve doğru hava aralığı ile üretilir. Ucuz sensörlerin klasik davranışı, düşük hızda ya da ısındığında sinyali kaybetmesidir — teşhisi zorlaştıran, aralıklı bir arıza üretir.
Enkoder halkası teker rulmanının içindeyse, halka bozulduğunda sensör değil RULMAN değişir. Sipariş öncesi aracınızda halkanın ayrı bir dişli mi yoksa rulman içinde mi olduğunu doğrulayın.
Marka ve model çoğu zaman yetmez — aynı modelin farklı motorları farklı parça kullanır. Otiva'da uyum verisi motor kodu seviyesinde çalışır: şasi (VIN) numaranızı girin, aracınızı ve motorunuzu çözelim; listelenen abs sensörü ürünleri yalnızca sizin motorunuza uyanlar olsun.
Doğrudan sensöre atlamayın — 'değişti ama geçmedi' vakalarının çoğu buradan çıkar. Işık yalnızca bir tekerin sinyalinin alınamadığını söyler. Önce sensör ucundaki metal talaş birikmesi, enkoder halkasının temizliği ve kabloların esneme noktasındaki iç kopukluğu kontrol edilmelidir. Sensörün kendisi, bu üçü elendikten sonra sıradadır.
Bu tipik olarak sensörün değil, enkoder (dişli) halkasının sorunudur. Halka kirlendiğinde, paslandığında ya da çatladığında sensör düzensiz sinyal okur; ünite o tekeri kilitleniyor sanıp düşük hızda ABS'i gereksiz yere devreye sokar. Halkanın temizlenmesi çoğu zaman çözer.
Neredeyse kesinlikle değil. Çoğu modern araçta ABS enkoder halkası, rulmanın içine entegre edilmiş mıknatıslı bir plastik halkadır. Bu halka ters takılırsa (mıknatıslı yüzü yanlış yöne bakarsa), montajda çizilirse veya mıknatıs bir aparata değip mıknatıslığını kaybederse ABS okumaz. Rulman sonrası ABS arızasının bir numaralı sebebi budur.
Fren sistemi mekanik olarak çalışmaya devam eder; araç durur. Kaybettiğiniz şey, ani/panik frende tekerin kilitlenmesini önleyen ve direksiyon hâkimiyetini koruyan destektir. Ayrıca çoğu araçta ESP de birlikte devre dışı kalır — yani kaygan zeminde savrulma koruması da yoktur. Kısa mesafede dikkatli kullanılabilir ama geciktirilmemelidir.
Evet ve çoğu zaman yeterlidir. Sensör mıknatıslı olduğu için fren tozundaki metal parçacıklarını kendine çeker; biriken talaş hava aralığını kapatır. Sensör ucu ve karşısındaki halka dikkatlice temizlenir. Halkayı temizlerken çizmemeye ve mıknatıslı tipse metal fırça kullanmamaya dikkat edin.
Otiva kataloğunda 58 abs sensörü ürünü listeleniyor. Aracınızı seçin ya da şasi numaranızı girin; yalnız motorunuza uyan parçaları gösterelim.